Czy szkolenie BHP jest obowiązkowe? Kogo dotyczy obowiązek w 2026 roku?

Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę co do zasady musi odbyć odpowiednie szkolenie BHP, zanim zostanie dopuszczony do wykonywania pracy. Obowiązek zapewnienia szkolenia spoczywa na pracodawcy, natomiast pracownik ma obowiązek uczestniczyć w szkoleniu i stosować poznane zasady bezpieczeństwa.

Nie oznacza to jednak, że dokładnie takie same wymagania dotyczą każdej osoby wykonującej pracę. Inaczej wygląda sytuacja pracownika zatrudnionego na umowę o pracę, inaczej zleceniobiorcy lub osoby współpracującej w ramach B2B. Istnieją również wyjątki od obowiązku odbywania niektórych szkoleń okresowych.

Wyjaśniamy, kiedy szkolenie BHP jest obowiązkowe w 2026 roku, kto musi je przejść, kto za nie płaci i jakie rodzaje szkoleń występują w zakładzie pracy.

Czy szkolenie BHP jest obowiązkowe?

Tak. Zgodnie z art. 237³ Kodeksu pracy pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania pracy, jeżeli nie posiada on dostatecznej znajomości przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikowi:

• szkolenie BHP przed dopuszczeniem do pracy,
• odpowiednie informacje i instrukcje dotyczące wykonywanej pracy,
• szkolenia okresowe, jeżeli są wymagane dla danej grupy stanowisk,
• bezpieczne i higieniczne warunki wykonywania pracy.

Sam pracownik również ma określone obowiązki. Powinien znać przepisy i zasady BHP, uczestniczyć w wymaganych szkoleniach i instruktażach oraz poddawać się przewidzianym egzaminom sprawdzającym.

Szkolenie BHP nie jest więc dobrowolnym dodatkiem organizowanym według uznania pracodawcy. W przypadku pracowników objętych obowiązkiem szkolenia stanowi jeden z warunków bezpiecznego i zgodnego z prawem dopuszczenia do pracy.

Kto musi przejść szkolenie BHP?

Obowiązek szkolenia dotyczy przede wszystkim osób pozostających w stosunku pracy, czyli zatrudnionych na podstawie m.in.:

• umowy o pracę,
• powołania,
• wyboru,
• mianowania,
• spółdzielczej umowy o pracę.

Nowo zatrudniony pracownik powinien zostać odpowiednio przeszkolony przed dopuszczeniem go do wykonywania obowiązków.

Nie wystarczy więc przekazać pracownikowi regulaminu albo poprosić go o podpisanie oświadczenia, że zna przepisy BHP. Szkolenie powinno zostać przeprowadzone zgodnie z wymaganiami wynikającymi z Kodeksu pracy i rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Czy szkolenie BHP musi odbyć się przed rozpoczęciem pracy?

Tak. Pracownik powinien przejść wymagane szkolenie wstępne przed dopuszczeniem do wykonywania pracy.

W praktyce bardzo często odbywa się ono pierwszego dnia zatrudnienia, zanim pracownik rozpocznie wykonywanie swoich normalnych obowiązków.

Istnieje jednak wyjątek.

Ponowne szkolenie przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane, jeżeli pracownik podejmuje u tego samego pracodawcy pracę na tym samym stanowisku, które zajmował bezpośrednio przed zawarciem kolejnej umowy o pracę.

Nie należy natomiast zakładać, że szkolenie wstępne przeprowadzone kilka lat wcześniej u zupełnie innego pracodawcy automatycznie zwalnia nową firmę z obowiązku przeszkolenia pracownika.

Jakie są rodzaje szkoleń BHP?

Przepisy wyróżniają dwa podstawowe rodzaje szkolenia:

1. szkolenie wstępne BHP,
2. szkolenie okresowe BHP.

Ich cel i sposób przeprowadzania są inne.

Szkolenie wstępne BHP – kiedy jest obowiązkowe?

Szkolenie wstępne ma przygotować pracownika do bezpiecznego rozpoczęcia pracy. Obejmuje:

Instruktaż ogólny

Podczas instruktażu ogólnego pracownik poznaje podstawowe przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujące w zakładzie, a także zasady postępowania w razie zagrożenia i udzielania pierwszej pomocy.

Instruktaż ogólny przechodzą przed dopuszczeniem do pracy m.in.:

• nowo zatrudnieni pracownicy,
• studenci odbywający praktykę,
• uczniowie odbywający praktyczną naukę zawodu.

Ramowy program instruktażu ogólnego przewiduje minimum 3 godziny lekcyjne.

Instruktaż stanowiskowy

Drugim elementem szkolenia wstępnego jest instruktaż stanowiskowy, jeżeli jest wymagany dla danego stanowiska.

Przeprowadza się go przede wszystkim dla:

• pracowników zatrudnianych na stanowiskach robotniczych,
• osób pracujących na stanowiskach, na których występują czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe,
• pracowników przenoszonych na takie stanowiska,
• uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu,
• studentów odbywających praktykę.

Instruktaż powinien dotyczyć konkretnych warunków wykonywania pracy. Pracownik poznaje m.in. zagrożenia występujące na stanowisku, zasady bezpiecznego wykonywania określonych czynności oraz sposób reagowania w przypadku nieprawidłowości lub awarii.

Czy szkolenie okresowe BHP jest obowiązkowe?

W wielu przypadkach tak, ale nie dla każdego pracownika bez wyjątku.

Celem szkolenia okresowego jest aktualizacja i ugruntowanie wiedzy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zapoznanie uczestników z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi i zmianami dotyczącymi warunków pracy.

Szkolenia okresowe dotyczą m.in.:

• pracodawców,
• osób kierujących pracownikami,
• pracowników na stanowiskach robotniczych,
• pracowników inżynieryjno-technicznych,
• pracowników służby BHP,
• części pracowników administracyjno-biurowych,
• innych osób wykonujących pracę, której charakter wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne.

Sprawdź dostępne szkolenia okresowe dostępne online – bez wychodzenia z domu lub firmy.

Częstotliwość szkolenia zależy od zajmowanego stanowiska. Przykładowo pracownicy na stanowiskach robotniczych odbywają szkolenie co najmniej raz na 3 lata, a osoby wykonujące prace szczególnie niebezpieczne – co najmniej raz w roku.

Więcej informacji o częstotliwości, czasie trwania oraz możliwości przeprowadzenia szkolenia znajdziesz w ostatnim artykule.

Czy pracownik biurowy musi mieć okresowe szkolenie BHP?

Nie zawsze.

Pracownik zatrudniony na stanowisku administracyjno-biurowym może być zwolniony z obowiązku odbywania szkolenia okresowego, jeżeli przeważająca działalność pracodawcy znajduje się w grupie działalności, dla której ustalono kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia.

Jest jednak ważny wyjątek.

Jeżeli z przeprowadzonej przez pracodawcę oceny ryzyka zawodowego wynika konieczność przeprowadzenia szkolenia okresowego, pracownik powinien je odbyć niezależnie od kategorii ryzyka działalności przedsiębiorstwa.

Podobnie będzie w przypadku zmiany działalności firmy powodującej przypisanie jej do grupy o wyższej kategorii ryzyka.

Dlatego samo stwierdzenie „pracownicy biurowi nie muszą przechodzić okresowego BHP” byłoby nieprecyzyjne. Każdorazowo należy uwzględnić działalność pracodawcy oraz wyniki oceny ryzyka zawodowego.

Czy szkolenie BHP jest obowiązkowe na umowie zlecenia?

Tutaj sytuacja wygląda inaczej niż w przypadku umowy o pracę.

Kodeks pracy nie wprowadza automatycznie identycznego obowiązku szkolenia BHP każdej osoby pracującej na podstawie umowy zlecenia.

Pracodawca lub przedsiębiorca organizujący pracę ma jednak obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli wykonują ją w zakładzie pracy lub miejscu przez niego wyznaczonym.

To, czy zleceniobiorca powinien odbyć szkolenie BHP, zależy więc m.in. od:

• charakteru wykonywanych czynności,
• występujących zagrożeń,
• ryzyka wypadku,
• kontaktu z czynnikami szkodliwymi lub niebezpiecznymi,
• warunków panujących w miejscu wykonywania pracy.

Jeżeli rodzaj wykonywanej pracy powoduje, że ze względów bezpieczeństwa powinny wykonywać ją wyłącznie osoby odpowiednio przeszkolone, przedsiębiorca może wymagać od zleceniobiorcy odbycia szkolenia BHP.

Warto kwestie dotyczące szkolenia, jego organizacji oraz kosztów jednoznacznie określić w umowie cywilnoprawnej.

Czy osoba na B2B musi mieć szkolenie BHP?

Podobne zasady mogą dotyczyć osoby prowadzącej własną działalność gospodarczą i wykonującej czynności w zakładzie pracy albo w miejscu wyznaczonym przez przedsiębiorcę.

Sam fakt wystawiania faktury i współpracy B2B nie powoduje automatycznie, że osoba musi przechodzić dokładnie takie samo szkolenie jak pracownik etatowy.

Przedsiębiorca organizujący pracę nadal odpowiada jednak za zapewnienie odpowiednich warunków bezpieczeństwa. W zależności od charakteru wykonywanych czynności może więc wymagać odpowiedniego przygotowania lub szkolenia BHP.

Przy pracach o podwyższonym ryzyku kwestii tej nie warto traktować wyłącznie formalnie – odpowiedni instruktaż może mieć bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa osoby wykonującej pracę i pozostałych osób przebywających w zakładzie.

Czy pracodawca również musi przechodzić szkolenie BHP?

Tak.

Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do odbycia szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków.

Wiedza ta powinna być także okresowo aktualizowana.

Dotyczy to w szczególności zagadnień związanych z:

• odpowiedzialnością pracodawcy za stan BHP,
• organizacją bezpiecznej pracy,
• oceną i ograniczaniem ryzyka zawodowego,
• zapobieganiem wypadkom,
• ochroną zdrowia pracowników,
• prawami i obowiązkami pracowników,
• postępowaniem w razie wypadków oraz sytuacji awaryjnych.

Kto płaci za obowiązkowe szkolenie BHP?

W przypadku pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę koszt szkolenia BHP ponosi pracodawca.

Szkolenie odbywa się również w czasie pracy.

Oznacza to, że pracodawca nie może wymagać od pracownika, aby samodzielnie sfinansował obowiązkowe szkolenie niezbędne do wykonywania pracy.

W przypadku osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych zasady dotyczące kosztów mogą zostać określone inaczej w umowie łączącej strony.

Czy pracownik może odmówić udziału w szkoleniu BHP?

Jeżeli szkolenie jest wymagane, udział w nim należy do obowiązków pracownika.

Kodeks pracy zobowiązuje pracownika m.in. do:

• znajomości przepisów i zasad BHP,
• udziału w szkoleniach i instruktażach,
• poddawania się wymaganym egzaminom sprawdzającym,
• wykonywania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa,
• stosowania się do poleceń dotyczących BHP.

Jednocześnie pracodawca nie może dopuścić do wykonywania pracy osoby, która nie posiada wymaganej wiedzy i przygotowania z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

Czy każdy pracownik musi przejść szkolenie z pierwszej pomocy?

Nie ma przepisu, zgodnie z którym każdy pracownik musi ukończyć osobny kurs pierwszej pomocy.

Podstawowe zagadnienia dotyczące udzielania pierwszej pomocy stanowią natomiast część szkolenia BHP.

Niezależnie od tego pracodawca ma obowiązek:

• zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy,
• wyznaczyć pracowników odpowiedzialnych za udzielanie pierwszej pomocy,
• zapewnić łączność ze służbami ratunkowymi,
• odpowiednio zorganizować działania na wypadek sytuacji awaryjnej.

Ilu pracowników trzeba przeszkolić z pierwszej pomocy?

Przepisy nie określają jednej uniwersalnej liczby, np. dwóch osób na każdą zmianę, która obowiązywałaby wszystkie przedsiębiorstwa.

Liczba wyznaczonych osób powinna być dostosowana do:

• liczby zatrudnionych pracowników,
• systemu i organizacji pracy,
• liczby zmian,
• rozmieszczenia stanowisk pracy,
• rodzaju prowadzonej działalności,
• poziomu występujących zagrożeń.

W praktyce oznacza to, że pracodawca powinien zorganizować system w taki sposób, aby możliwość udzielenia pierwszej pomocy była realnie zapewniona również podczas urlopów, zwolnień czy pracy zmianowej.

Samo wyznaczenie jednej osoby, która przez dużą część czasu nie przebywa w zakładzie, może więc nie zapewniać właściwej organizacji pierwszej pomocy.

Czy szkolenie BHP można zrobić online?

To zależy od rodzaju szkolenia oraz grupy pracowników.

Część szkoleń okresowych może być realizowana w formie samokształcenia kierowanego, również z wykorzystaniem internetu.

Nie oznacza to jednak, że każdy rodzaj szkolenia BHP można zastąpić kursem e-learningowym. Przykładowo szkolenie okresowe pracownika zatrudnionego na stanowisku robotniczym przeprowadza się w formie instruktażu.

Również instruktaż stanowiskowy z założenia powinien przygotować pracownika do bezpiecznego wykonywania konkretnych czynności w rzeczywistych warunkach stanowiska pracy.

Dlatego wybierając szkolenie BHP online, należy najpierw sprawdzić, czy taka forma jest dopuszczalna dla konkretnej grupy stanowisk.

Czy szkolenie BHP jest ważne u nowego pracodawcy?

W przypadku szkolenia wstępnego zasadą jest, że nowy pracodawca powinien zapewnić własne szkolenie przed dopuszczeniem pracownika do pracy.

Inaczej może wyglądać kwestia szkolenia okresowego.

Z obowiązku odbywania kolejnego szkolenia okresowego można w określonych przypadkach zwolnić osobę, która przedstawi aktualne zaświadczenie o ukończeniu odpowiedniego szkolenia u innego pracodawcy, jeżeli spełnione są wymagania dotyczące okresu ważności i zakresu programu.

Nie należy więc traktować szkolenia wstępnego i okresowego tak samo.

Najczęściej zadawane pytania o obowiązek szkolenia BHP

Czy można rozpocząć pracę bez szkolenia BHP?

Pracownik objęty obowiązkiem szkolenia powinien zostać odpowiednio przeszkolony przed dopuszczeniem do wykonywania pracy. Pracodawca nie powinien dopuścić go do pracy bez wymaganej wiedzy z zakresu BHP.

Czy BHP jest obowiązkowe przy umowie o pracę?

Tak. Pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikowi odpowiednie szkolenie przed dopuszczeniem go do pracy oraz – jeżeli jest wymagane – późniejsze szkolenia okresowe.

Czy BHP jest obowiązkowe na umowie zlecenia?

Nie istnieje automatyczny obowiązek identyczny jak dla każdego pracownika etatowego. Konieczność szkolenia należy ocenić na podstawie rodzaju pracy, warunków jej wykonywania i występujących zagrożeń.

Czy pracownik biurowy musi przechodzić okresowe BHP?

Nie zawsze. Pracownicy administracyjno-biurowi mogą być zwolnieni ze szkolenia okresowego w przedsiębiorstwach należących do grup działalności o kategorii ryzyka nie wyższej niż trzecia, chyba że konieczność szkolenia wynika z oceny ryzyka zawodowego.

Czy szkolenie BHP jest płatne dla pracownika?

Nie. Obowiązkowe szkolenie pracownika zatrudnionego na umowę o pracę odbywa się na koszt pracodawcy.

Czy szkolenie BHP odbywa się w godzinach pracy?

Tak. Kodeks pracy stanowi, że szkolenia BHP pracowników odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.

Czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP?

Tak. Pracodawca powinien odbyć odpowiednie szkolenie BHP i okresowo aktualizować swoją wiedzę.

Czy każdy pracownik musi mieć kurs pierwszej pomocy?

Nie. Pracodawca powinien wyznaczyć odpowiednią liczbę osób do udzielania pierwszej pomocy, przy czym przepisy nie określają jednej sztywnej liczby obowiązującej każdą firmę.

Szkolenia BHP dla firm – IDEA BHP

Prawidłowo przeprowadzone szkolenie BHP powinno odpowiadać rzeczywistemu charakterowi pracy i zagrożeniom występującym na konkretnych stanowiskach.

IDEA BHP wspiera pracodawców w organizacji:

• szkoleń wstępnych BHP,
• szkoleń okresowych dla różnych grup pracowników,
• szkoleń dla pracodawców i osób kierujących pracownikami,
• szkoleń z zakresu pierwszej pomocy,
• szkoleń stacjonarnych,
• szkoleń realizowanych online w przypadkach, w których przepisy dopuszczają taką formę.

Jeżeli nie masz pewności, jakie szkolenie BHP jest wymagane w Twojej firmie, kogo należy przeszkolić lub kiedy kończy się ważność poprzedniego szkolenia, skontaktuj się z IDEA BHP. Pomożemy dopasować rodzaj szkolenia do stanowisk, warunków pracy oraz aktualnych wymagań prawnych.

Podstawa prawna

Najważniejsze zasady dotyczące obowiązku szkolenia wynikają przede wszystkim z:

• ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, w szczególności art. 211, art. 237³ oraz art. 304 i 304¹,
• rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – według obowiązującego tekstu jednolitego.

Stan prawny: 2026 r.